Nieuws

‘Chessmob’ op het Spui: met roze stukken schaken voor rechten van trans personen

LisavanGinnelend66Chess
Op het Spui in Amsterdam-Centrum werd woensdag geschaakt met een politieke boodschap. Uit protest tegen wereldschaakbond Fide, dat trans vrouwen weert bij vrouwentoernooien, werd een ‘chessmob’ georganiseerd. ‘Het gaat uit van de stigmatiserende aanname dat trans vrouwen eigenlijk mannen zijn.’

Op het grote roze schaakbord dat op het Spui op de grond ligt, heeft D66-Kamerlid Lisa van Ginneken het lastig. Haar felroze koning staat muurvast op de achterste rij, een spoedige schaakmat lijkt onontkoombaar, maar van opgeven wil ze niet weten. En ook buiten de 64 wit-roze velden is ze strijdvaardig; deze ‘chessmob’ is een protest tegen het besluit van wereldschaakbond Fide om trans vrouwen te weren bij vrouwentoernooien.

“Ik ben daar zo kwaad om,” zegt Van Ginneken, het eerste transgender lid van de Tweede Kamer ooit. “De discussie over trans personen in de sport is al lange tijd gaande, en ik snap dat je daar bij fysieke sporten goed naar moet kijken. Maar schaken is een denksport, wat is dit voor iets belachelijks?’

Volgens Van Ginneken staat de kwestie symbool voor iets groters, namelijk ‘de stigmatiserende aanname dat trans vrouwen eigenlijk mannen zijn.’ “En dan wordt in het geval van schaken ook nog eens aangenomen dat het mannenbrein superieur is.”
Vrouwenschaken

De Fide nam afgelopen zomer het besluit om trans vrouwen uit te sluiten voor schaaktoernooien voor vrouwen. Trans mannen die eerder als vrouw toernooien hebben gewonnen, verliezen die titels. Omstreden beslissingen, die bovendien aloude vragen oproepen over de wenselijkheid van vrouwenschaken in zijn geheel. Bij sommige toernooien, zoals het Tata Steel-toernooi in Wijk aan Zee, wordt geen onderscheid tussen seksen gemaakt.

Tegelijkertijd is het niveau tussen mannen en vrouwen groot: de nummer drie van de wereldranglijst bij de vrouwen zou bij de mannen buiten de top 300 vallen. Nog nooit is er een bewijs geleverd dat dit komt door biologische factoren; waarschijnlijker is dat jongens meer en vaker schaken dan meisjes.
Tegengeluid

Volgens Pridevoorzitter Suzanne van de Laar, die geboeid toekijkt bij de verhitte strijd op het bord, is een actie als vandaag nodig om een signaal af te geven. “Dit besluit van de Fide gaat misschien maar heel weinig mensen aan, maar toch is het belangrijk om een tegengeluid te laten horen. Het gaat om uitsluiting van trans personen. En de aanname dat mannen slimmer zijn dan vrouwen is sowieso belachelijk.”

Jan Pieter de Lugt van Pride and Sports: “Opnieuw worden trans personen weggezet. Voor hen is het heel demotiverend om met topsport bezig te zijn, want feitelijk krijgen ze te horen: hoe hard je ook traint, het doet er niet toe.”
Paarse en groene stukken

Rens Mors, voorzitter van de vorig jaar opgerichte Queer Schaakclub, is ook aanwezig op het Spui. Hij heeft een bord van normale afmetingen mee, en stukken in alle kleuren van de regenboog. “We hebben nu zo’n dertig mensen die meespelen, ze komen zelfs uit Breda en Rotterdam. Schaken heeft het imago vooral een sport voor oude witte cis mannen te zijn. Bij ons gaat het er iets ontspannener aan toe dan op andere schaakclubs, de gezelligheid staat voorop, er draaien ook dj’s.”

Inmiddels wordt naast ’t Lieverdje een nieuw potje gespeeld door twee leden van de Queer Schaakclub, dit keer met groene en paarse stukken. Het Talgambiet komt op het bord, een tamelijk obscure variant van de Siciliaanse opening. De speler met de paarse stukken, verontschuldigend: “Ik doe gewoon maar wat hoor. Ik kan stiekem helemaal niet goed schaken.”
 

PAROOL

 

Tags: transgender,, Amsterdam

Comments powered by CComment

Mastodon