Nieuws

Bij deze dansschool zijn de traditionele mannen- en vrouwenrollen verleden tijd: ‘Tijdens de dansles is niemand monogaam’

genderDans
Op steeds meer dansscholen waar salsa, bachata en kizomba wordt gedanst, zijn de traditionele mannen- en vrouwenrollen verleden tijd. Danskoppel Fiorella Colantuono (31) en Linda van Biljouw (32) wil met workshops de danswereld veranderen: ‘Je rol is niet gekoppeld aan gender of geaardheid.’

In een danszaal in Noord verzamelt een twintigtal mensen zich voor een les bachata. De populariteit van de ­oorspronkelijk Dominicaanse dans is de laatste jaren geëxplodeerd en via de ­uitgaansscene in Barcelona uitgewaaierd over de rest van Europa. De dans, op romantische bachatamuziek, met z’n roots in bolero en Caribische son, is sexy en sensueel, lichamen lijken te versmelten.

Tijdens de dansles van vanavond gaat het er nét even anders aan toe dan op veel andere dansscholen: beide docenten zijn vrouw, ze dansen afwisselend de leidende en de volgende rol, waar traditioneel de man leidt en de vrouw volgt. Oprichters van de dansschool zijn goede vriendinnen Fiorella Colantuono en Linda van Biljouw. Sinds 2021 zijn ze een danskoppel. Wie ze ziet dansen (op @fiorellalinda_official bijvoorbeeld) kan niet anders dan betoverd raken door hun stijl: Linda lang, Fiorella petite, allebei in prachtige outfits. Als twee vrouwen stralen ze evenveel, zo niet meer sensualiteit en kracht uit dan een traditioneel man-vrouwkoppel. Van Biljouw: “Het afwisselen van de rollen noemen we role rotation. We komen allebei uit de dans­wereld, ik ben opgeleid in moderne dans en jazz, Fiorella in salsa. Allebei wilden we als vrouw leren leiden, zodat we op socials, vrije dansavonden waar wordt gedanst op salsa, bachata of kizomba, niet alleen met mannen, maar ook met vriendinnen konden ­dansen.”

Binaire traditie

Om een statement te maken, besloten ze in 2021 samen mee te doen aan het Nederlands Kampioenschap Afro Latin Dance (DALDC). Colantuono: “We hebben eerst een aantal gesprekken gevoerd met de organisatie, om het uit te leggen, want dit was nog niet eerder voorgekomen. Ze wisten niet goed wat ze ermee aan moesten: twee vrouwen die van rol wisselen tijdens hun dans. Uiteindelijk mochten we meedoen aan het kampioenschap. Dat we vervolgens tweede zijn geworden voelt als een overwinning.”

Vorig jaar openden Van Biljouw en Colantuono hun eigen dansschool, Synergy Dance Academy, gespecialiseerd in bachata met role rotation. Het aantal leerlingen is inmiddels flink toe­genomen. Colantuono: “Iedereen is hier welkom: straight of queer, oud, jong, het doet er niet toe. In onze lessen laten we zien dat de rol die je aanneemt niet gekoppeld is aan gender of geaardheid.”

Genderstereotiepe rollen doorbreken was voor veel dansers in de latindans­wereld – met een diepgewortelde binaire traditie – tot voor kort nog ondenkbaar. Ook in de salsawereld zijn dingen langzaam aan het verschuiven. Yvonne (52) ging anderhalf jaar geleden op salsales. In het begin maakte ze nog regelmatig mee dat ze op socials langs de kant stond en weinig ten dans werd gevraagd. “Als vrouw wacht je tot de man je vraagt, maar de mannen, die in de minderheid zijn, ­vragen vooral de jonge vrouwen. Dat was wel ­frustrerend.”

genderDans1
Beeld Lin Woldendorp

De laatste tijd ziet ze dat zulke patronen steeds vaker worden doorbroken. “Meer vrouwen vragen mannen ten dans en ik zie ook steeds meer vrouwen met elkaar dansen. Tijdens een dansavond in Club Atelier zag ik zelfs mannen samen pasjes oefenen, weliswaar aan de rand van de dansvloer, maar toch. Een jaar geleden had ik me dat nog echt niet kunnen voorstellen.”

“Het is onze missie om de danswereld te veranderen,” zegt Van Biljouw. “Role rotation is de toekomst van koppeldansen. We merken dat er veel behoefte aan is; sinds een jaar krijgen we steeds meer aanvragen vanuit heel Europa om er workshops over te geven.” In hun lessen wordt evenveel aandacht besteed aan wat het betekent om te leiden als te volgen.

Colantuono: “Die gelijkwaardigheid is niet gebruikelijk in de danswereld. De vrouw wordt vaker gezien als de assistent van de mannelijke leider. Wij leren dansers dat beide rollen even belangrijk en interessant zijn. En dat ze mogen kiezen welke rol ze willen dansen en hoe ze hun lichaam kunnen bewegen in beide rollen: waar neem je ruimte in, waar stel je je flexibel op? Hoe draag je als leider zorg voor je partner en hoe geef je jezelf over als volger?”

Speelse battle

Tijdens het halfuurtje vrij dansen na de les blijven de leerlingen switchen van rol: twee latino’s dansen met elkaar, meisjes oefenen samen, kleine mannen dansen met lange vrouwen, alle combinaties zijn mogelijk.

Carolien (29) leidt een dans met een andere dame. “Op Instagram zag ik steeds vaker filmpjes voorbijkomen van danspartners die van rol wisselen en inmiddels zie ik het op feesten in Amsterdam ook steeds vaker gebeuren. Na zes jaar volgen zocht ik zelf vooral meer uitdaging in het dansen en wilde ik de andere rol ook beter leren begrijpen, daarom ben ik specifiek op deze dansles gegaan.” Vrouwen leiden anders dan mannen, merkt Carolien op: “Ze zijn zachter in hun leiding.”

Lieke (32) is van nature geen leider, ­vertelt ze. “Het leren van de rol van leader heeft me veel gebracht, ook buiten de dansvloer. Ik durf nu op andere plekken meer in de masculiene energie te stappen, op mijn werk of thuis.”

genderDans2
‘Iedereen is hier welkom: straight of queer, oud, jong, het doet er niet toe.’ Beeld Lin Woldendorp

Een van de aanwezige mannen, Milad (31) is juist op de rolerotationdansles gegaan om te leren volgen: “Leiden kon ik al, maar door allebei de rollen te leren word ik een completere danser. Het maakt mij niet uit met wie ik dans, vrouwen of mannen, het gaat erom dat ik mezelf ontwikkel. Mannen die met elkaar dansen en volgen vind ik niet vreemd, ik zie ze juist als rolmodel. Ze laten zo zien dat je ook op een mannelijke, stoere manier kunt leren volgen.”

Dillon Eckhart (28) geeft sinds kort les bij Synergy Dance Academy, zowel in leiden als in volgen. “Het wisselen van rollen en de energie die daarbij hoort kan een speelse battle opleveren tussen dansers, wat het extra leuk maakt. Ik ben hetero, maar het maakt mij niet uit of ik dans met vrouwen of met mannen, het gaat om het plezier en de verbinding. Dat is iets wat helaas nog niet altijd door iedereen begrepen wordt.”

Angolese traditie

Rachaila Isenia (30) danst al haar hele leven en geeft les in bachata en kizomba, een dansstijl uit Angola die Europa via ­Lissabon bereikte en die even intiem is als bachata. “Mijn ouders leerden elkaar kennen op de salsadansvloer. Mijn vader komt van Curaçao, samen dansen is daar onderdeel van de cultuur. Op socials danst iedereen met elkaar, jong en oud, niemand hoeft er lang langs de kant te staan.”

Wat haar opviel, was dat de meeste dansscholen nog op een vrij traditionele manier lesgeven. “Er wordt vaak gesproken over mannen en vrouwen: mannen leiden, vrouwen volgen. Dat je als vol­gende vrouw tijdens de les vrij weinig instructies krijgt, daar vond ik wel iets van. In 2018 mocht ik daar verandering in brengen door als eerste vrouwelijke hoofddocent bij Latin Bootcamp in Rotterdam les te gaan geven in volgen. Ik werd ­geassisteerd door een man, die lesgaf in leiden. Het werd meteen heel enthousiast ontvangen, de tijd was er rijp voor.”

Om de lessen nog inclusiever te maken, schakelt ze ook over op de termen ‘followers’, ­‘leaders’ en ‘danspartners’. “Op die manier voelt iedereen, ongeacht gender en geaardheid, zich veilig en welkom in de les. ‘Tijdens de dansles is niemand monogaam,’ grap ik weleens – ik wil normaliseren dat iedereen met elkaar kan dansen.”

genderDans3
null Beeld Lin Woldendorp
Beeld Lin Woldendorp

De dansvloer is de maatschappij in het klein, zegt Isenia. “Ook in de dans­wereld vind je ageism, seksisme en racisme.” Daarom is het juist zo’n goede plek om mensen iets aan of af te leren.” Toch is het belangrijk om respectvol met de ­oorspronkelijke danstradities te blijven omgaan, zegt ze. “Ik was ooit op een traditioneel Angolees kizombafestival in Parijs. Ik gaf daar aan dat ik graag wilde leiden en voegde mezelf in de rij van de leiders. De docent vatte dit op als een belediging en haalde me uit de rij. Toen stoorde me dat, maar nu snap ik dat ik destijds naar de dans keek vanuit mijn westerse perspectief van ‘alles kan’. Terwijl het vanuit de Angolese traditie juist gaat over het spel tussen man en vrouw, elkaar verleiden, suggestie en overgave. Het is goed om die achtergrond van de dans wel te kennen, voor je tot verandering overgaat. Als iedereen beide partnerrollen zou leren dansen, zou dat voor meer begrip zorgen en uiteindelijk ook voor meer dansplezier. Het lukt alleen als we met z’n allen afspreken dat het oké is om van rol te wisselen en dat iedereen met elkaar danst. Het gaat wellicht nog een paar jaar duren, maar we gaan de goede kant op.”

Waar leg je je handen?

Kizombaleraar Kevin Vidjai (37) van de Amsterdamse dansschool Our Kizomba Connection ziet dat de populariteit van de ‘koppeldans’ de laatste twee jaar enorm is gegroeid. “Veel mensen willen in dit digitale tijdperk, zeker na corona, meer balans voelen tussen hoofd en lichaam. Er is een grote behoefte aan het maken van meer échte verbinding met mensen, kizomba is daar ideaal voor, het is een ­echte knuffeldans.”

Seksuele energie voelen tijdens het dansen kan, legt Vidjai uit, ‘maar dat moet je niet verwarren met seks’. “Tijdens de les besteden we daarom veel aandacht aan ethische normen en waarden: hoe vraag je iemand ten dans, hoe treed je op een veilige manier in je rol van leider of volger, waar leg je je handen, hoe zorg je ervoor dat je connectie maakt met het bekkengebied, zonder dat dit ongemakkelijk wordt?”

genderDans4
Beeld Lin Woldendorp

Vidjai geeft al zes jaar les in kizomba, sinds kort leren mannen en vrouwen bij hem ook beide rollen te dansen. “Het maakt je een meer diverse danser, maar het komt vooral voort uit een praktisch probleem: op kizombafeesten in Amsterdam zijn er standaard meer vrouwen dan mannen. Daarom leren we iedereen zowel leiden als volgen, zodat je op feestjes altijd wel met iemand kunt dansen.”

Vrouwen zijn over het algemeen wel wat makkelijker in het met elkaar dansen, constateert hij. “Ze stappen eenvoudiger in de mannelijke energie van het leiden en voegen daar meestal hun vrouwelijke touch aan toe. Toch zie ik de laatste tijd ook dat meer mannen zich openstellen om samen dingen uit te proberen tijdens de lessen. Bij ons wordt daar gelukkig niet kortzichtig over gedaan. De wereld ver­andert snel, er is op steeds meer plekken ruimte voor diversiteit en een breder spectrum. De danswereld gaat nu ook mee in die ontwikkeling.”


Sensuele melodieën
Salsa, bachata en kizomba delen dezelfde Latin-, Afro- en Caribische roots. Toch zijn er wezenlijke verschillen. Salsamuziek is snel en het voetenwerk is energiek. Bachata en kizomba hebben vaker een langzamer tempo; de nadruk ligt op de sensuele connectie. Bij salsa wordt gedanst op Afro-Cubaanse ritmes, in bachata speelt de melodische, romantische bolerogitaar de hoofdrol en bij kizomba draait het om zwoelere melodieën, gecombineerd met een ­stevige beat (afropop).

Elke week feest
Op de Facebookgroep Amsterdam Salsa Bachata Kizomba vind je feesten/festivals in Amsterdam en daarbuiten. Bij Club Atelier (Anthony Fokkerweg 3) zijn regelmatig feesten van dansscholen Baila Bel Air Afro & Latin Dance, en Salsa te Gusta. Voor afrobeats kun je terecht in Club Noir (Lange Leidsedwarsstraat 45).

 
Parool


Comments powered by CComment

Articles - FJ Related Plus

Mastodon